Congres MBOG-ABNG 2000, 29 augustus 2009

 

Een weergave van 20 jaar ervaring met behandeling van

patiënten met Hypothyreoidie

 

door Robert Linschoten

 

Tribute to Dr Shames for coming and teaching us, I will

speak in Dutch, however our conceptions concerning

Hypothyreoidism are alike.

 

Complimenten voor dit gezamenlijk Congres MBOG en

ABNG.

 

Voordracht in Nederlands omdat ik aantal topics duidelijk

wil stellen.

 

Eerst Conclusies:

• Biologische middelen zoals Armour [Forest] en Thyreoidum

verdienen voorkeur

• De diagnose Hypothyreoidie is een klinische! Bloedwaarden

geven meestal te weinig informatie

• Wij moeten weer leren klinisch te kijken en niet op

bloedwaarden varen

• Psychische stoornissen zijn vaak het gevolg van Hypothyreoidie,

met name ook postpartum depressie (prof.

Hemmo Drexhage, Erasmus MC werkt eraan)

• Als T4 en T3 te hoog zijn: niet schrikken, mits er geen

klinische hyperthyreoidie verschijnselen zijn

• ‘Subklinische’ Hypothyreoidie ook behandelen

• Niet bang zijn voor conf licten met reguliere artsen

(Internisten) en IVG

 

Keynote: Onwetendheid, onbegrip en onnozelheid zijn de

pijlers van Evidence Based Medicine. Dit is een opmerking

uit een voordracht van prof. J. Keppel Hesselink, voorzitter

van de Stichting voor Innovatief Onderwijs en Onderzoek

Complementaire Behandelwijzen (April 2009).

Wij zijn niet tegen Evidence Based Medicine en wetenschappelijk

onderzoek, maar er wordt dermate mee gemanipuleerd

dat het vaak onbetrouwbaar is.

Mijn betoog vandaag is geen wetenschappelijk betoog,

maar een aantal overwegingen, een verhaal over ervaringen

(Erfahrungsheilkunde) en een aantal algemene

problemen.

Dr. Shames en Emar Vogelaar doen het wetenschappelijke

deel op dit Congres.

 

Waarom heeft een algemeen arts als ik zo’n belangstelling

voor Hypothyreoidie? Ondanks incidentie van 40% is er

weinig belangstelling voor dit probleem. Verschillende

familieleden van mij en ikzelf lijden eraan.

Ridha Arem spreekt van een verborgen epidemie..........

Een lezing van Jacques Hertoghe (Antwerpse School)

inspireerde mij. Herthoge wees op een klinische zienswijze.

Ik begon Armour Thyroid (Forest) te nemen en later

Thyreoidum. Ik heb nadien nooit meer extra systolen e.a.

klachten gehad. Contact gekregen met Hypo-maar niet-

Happy, een aantal actieve vrouwen, die allen persoonlijke

ervaring hebben met Hypothyreoidie en zij beschikken

over een goede website en vereniging.

Traditionele diagnose en behandeling zijn m.i. obsoleet,

TSH heeft alleen betekenis als deze hoog is. Vaak is TSH

normaal en desondanks bestaat er toch Hypothyreoidie en

omgekeerd!

NB. Een mens is nu eenmaal meer dan een paar getallen!

Het gaat om een klinische diagnose!

 

Er zijn goede boeken beschikbaar:

 

Broda Barnes en Stephen Langer: Solved: the riddle of illness;

Durrant-Pittfield: The Great Thyroid Scandal and how to survive

(zeer goed mogelijk zonder laboratorium).

Zie ook literatuurlijst.

 

Er wordt aangenomen, dat slechts 5% van de patiënten

met Hypothyreoidie afwijkende TSH en/of T4 waarden

hebben.

De bloedwaarden leiden tot een dwaalspoor! Reden van

onbetrouwbaarheid van bloedwaarden is dat het hormonale

spel en trouwens het leven in het algemeen zich afspeelt

in de cellen, in de mitochondrieën. Alle hormonen en en-

zymen (waaronder Deodasen), cytokynen, mineralen en

vitaminen dringen de cellen binnen en hebben invloed. De

cellen hebben een autonoom bestaan. Hieruit volgt dat de

gehele levenswijze een rol speelt en bevinden wij ons midden

in de Natuurgeneeskunde en het Metabole Syndroom.

J. Hertoghe beschreef dit als het Meervoudige Deficiëntie

Syndroom.

 

Denk bij het klinisch beeld aan psychische symptomen,

die veelvuldig aanwezig zijn.

Zie het boek van Anneke Spaaks: Moe Angstig Depressief

(leest als roman, maar is wel tragisch!).

Prof. Hemmo Drexhage hoogleraar Immunologie aan de

Erasmus Universiteit heeft in een artikel in Volkskrant van

maart 2009 opnieuw gewezen op feit dat depressies en

schildklier aandoeningen dicht bij elkaar liggen. Manischdepressieve

stoornissen komen 3 maal vaker voor bij

schildklier afwijkingen dan bij gezonde mensen.

NB:lithium verergert Hypothyreoidie! Ook Hyperthyreoidie

patiënten hebben psychische stoornissen. ‘Het idee dat

psychiatrische en somatische ziekten een geheel vormen

is een grote paradigma wisseling in de medische wetenschap’.

Drexhage spreekt van toekomstig immuno-neuro-endocrien-

syndroom.

                                               

Wij moeten opnieuw leren klinisch te kijken. Er is een

tendens om te grote betekenis te hechten aan het laboratorium,

vooral Internisten zijn ‘geprotocoliseerd’. Alles wordt

op laboratoriumuitslag en protocol gebaseerd. Een soort

robot benadering, er wordt nauwelijks anamnese afgenomen

en er is geen plaats meer voor een gesprek, laat staan

intuïtie!

Protocol en DBC zijn een vernedering voor de geneeskunde

en patiënt, alsof iedereen gelijk is. TSH wordt behandeld

en niet de patiënt (Lab-based medicine). Wij zijn

meer dan getallen of computer modellen. Het is een teken

van onzekerheid.

 

Serban Schreiber stelt in zijn boek: Brein als Medicijn en

Anti-kanker en op het KNMG congres (december 2008)

dat we moeten leren mediteren en niet alleen onze linker

hersenhelft moeten gebruiken.

Patiënten (meestal vrouwen met Hypothyreoidie) worden

vaak niet serieus genomen. Vele malen hoorde ik van vrouwelijke

patiënten dat zij van hun dokter hadden gehoord:

“Mevrouwtje de bloedwaarden zijn goed, maakt u zich

maar niet ongerust, er bestaat geen schildklier probleem,

gaat u maar naar psychiater of psycholoog”! Vaak blijkt er

later toch sprake te zijn van Hypothyreoidie! Aanvankelijk

werd ik hier boos om, nu ben ik er aan gewend. Dit is één

van de redenen dat ik zolang ben doorgegaan met mijn

praktijk en moeilijk afscheid kan nemen, maar nu houd ik

er langzaam mee op.

Een van de sterke aspecten van artsen bij de ABNG en

MBOG is dat zij luisteren naar patiënten en hun klachten.

Daarom komt er steeds meer belangstelling voor ons vak

en zal ‘sergeant majoor’ Renckens er niet in slagen ons

weg te vagen. Wel moeten we alert blijven!

 

Subklinische Hypothyreoidie (TSH hoog, T4 laag) ook

behandelen, mits er klachten zijn!

 

Behandeling: Traditioneel met Levothyroxine Thyrax of

Euthyrox (chemisch T4). Het is controversieel omdat

het vaak tijdelijk goed gaat, maar bij langer durende

Hypothyreoidie:is er een omzet probleem: T4-T3. Er wordt

dan steeds hoger gedoseerd, bijvoorbeeld tot 300 mcg! Het

tot 1980 veel gebruikte Thyranon (Organon), was nagenoeg

gelijk aan Thyreoidum en werd ten gevolge van een

onjuiste redenering door de geneesmiddelenwet (1965)

verboden. Het synthetische T4 werd er in geramd.

Durrant-Pittfield zegt: Als eerste de bijnieren behandelen.

In 20 jaar heb ik meer dan 100 patiënten met Hypothyreoidie

behandeld. De gegevens heb ik niet systematisch

verwerkt. Misschien is het mogelijk dat een arts in opleiding

Natuurgeneeskunde dat kan doen?

 

De meest geloofwaardige procedure is: Goed luisteren en

kijken, volledig lichamelijk onderzoek, aandacht voor alle

klachten en afwijkingen, behandel de hele patiënt.

De meest frequente klachten zijn: Vermoeidheid, depressie

en andere psychische verschijnselen, kouwelijkheid,

hoofdpijn en concentratie stoornissen, fibromyalgie,

constipatie, arthritis, vertraagde achillespeesreflex. Als er

klachten zijn, eerst de Voeding regelen. Supplementeer:

Selenium, Tyrosine, vitamine B12 en foliumzuur.

Waardebepaling met behulp van bloedtest van: TSH, FT3,

FT4, Anti TPO, homocysteïne, cholesterol, vitamine B12,

foliumzuur en evaluatie van de bijnier.

De belangrijkste test is echter de ochtendtemperatuur.

(De 24 uur urine test voor schildklier hormonen beschouw

ik als onvoldoende.)

Eventueel eerst de bijnier behandelen met hydrocortisone

of DHEA; dan proefbehandeling met Tyrosine, chemisch

T4 (Thyrax etc.).

Antwerpse school: 1 op 4 patiënten doen het goed op alleen

T4, als dat niet voldoende verbetering geeft, Armour

of Thyreoidum, of een combinatie van chemisch T4 en

T3, bijvoorbeeld Novothyral (Merck) of Thyrax en Cytomel

(Cynomel), vitamine B1, B6 en B12, foliumzuur, zink en

koper. Beweging is belangrijk. Storende factoren kunnen

zijn: gebrek aan ijzer, selenium, magnesium.

Cave, betablokkers, cordarone, lithium, jodium, strumazol

remmen de schildklierfunctie.

Dosering verhogen tot er lichte Hyperthyreoidie verschijnselen

optreden, dan iets lager doseren. Veel vrouwen voelen

zelf aan of zij meer of minder nodig hebben.

Er zijn aanwijzingen dat er sprake kan zijn van receptor resistentie

voor schildklier hormonen (te vergelijken met

insuline resistentie): veel substitutie met hormonen zonder

verbetering

 

Enkele Mythen:

• Schildklier hormonen geven osteoporose en zijn slecht

voor het hart (vergelijk vitamine C en nierstenen).

• Biologische middelen zijn niet goed gestandaardiseerd,

daardoor weet je niet hoeveel je geeft.

• Biologisch middelen kunnen gekke koeienziekte overbrengen

of varkenspest.

 

Enkele typische casussen (uit velen):

Casus I

 

Mevrouw X kwam in maart 2007 haar eigen verhaal

vertellen.

De funeste gevolgen van het niet herkend worden van

haar klachten zijn in dit geval zelfs dramatisch te noemen.

Mevrouw X is 50 jaar en vertelt hoe zij na haar

eerste bevalling een postnatale depressie ontwikkelde.

Uiteraard werd naar aanleiding daarvan uitvoerig fysiek

onderzoek verricht, evenals bloedonderzoek; alles

volgens de regulier medische richtlijnen. Omdat er geen

organische oorzaken werden gevonden voor haar klachten,

werden deze als psychisch syndroom beschouwd en

behandeld. Het gevolg was een tiental jaren durende

lijdensweg, waarbij patiënte tal van psychologen en psychiaters

zag voorbijgaan die keer op keer bevestigden dat

haar probleem ‘tussen de oren’ zetelde. Helaas brachten

deze specialisten geen enkele verbetering in de ziektetoestand

met hun therapeutische strategieën. Dit betrof

gesprekstherapieën en een hele serie antidepressiva, waar

patiënte eerder slechter dan beter van werd. Het ging zover,

dat de ziektetoestand een medische indicatie vormde

tot afbreken van haar tweede zwangerschap. Ten einde

raad kwam patiënte via, via op mijn pad. Uit systematische

metingen van de lichaamstemperatuur bleek dat

patiënte regelmatig een onder temperatuur had, dat

in mijn opvatting wijst op Hypothyreoidie. Hoewel het

bloedonderzoek geen afwijkingen vertoonde die op Hypothyreoidie

duidden, bracht een behandeling met thyreoidum,

al snel verandering en terugkeer naar volledige

gezondheid in geestelijk en lichamelijk opzicht. Hierdoor

werd het mogelijk om opnieuw aan gezinsuitbreiding te

denken, een woord dat jarenlang niet meer was gevallen,

maar waaraan nu de daad kon worden toegevoegd.

Een gezond tweede kind werd geboren en dat zonder

een postnatale depressie achteraf. Integendeel, patiënte

reageerde als een opgewekte, bloeiende vrouw en ziet

er ook nu nog steeds zo uit. Zij blijkt inmiddels al weer

jarenlang haar taak als moeder en haar werk volledig te

kunnen uitoefenen. Als behandeling gebruikt mevrouw

X nog dagelijks thyreoidum onder medische controle.

 

Casus II

 

De heer Y, geboren in 1955, eigen bedrijf, was volgens

het geldende protocol langdurig met thyrax behandeld

i.v.m. Hypothyreoidie voordat hij bij mij in behandeling

kwam. De heer Y consulteerde mij voor het eerst in 2003.

De huisarts had bij hem Hypothyreoidie vastgesteld en

stelde hem in op thyrax, waarvan de dosis langzaam

werd verhoogd tot 175 mcg. per dag. Desondanks voelde

hij zich nog steeds zwak en beroerd en niet is staat tot

werken. Terwijl hij vroeger veel aan sport deed, was hij

niet in staat iets aan beweging te doen. Zijn klachten

waren verder: gewichtstoename, kouwelijkheid, infecties

(o.a. impetigo), depressiviteit, concentratie- en geheugen

stoornis, nervositeit, droge pafferige huid met schimmels

en eczeem, spierpijn, hartkloppingen en verminderde libido.

Bij onderzoek: gewicht 85 kg, bij een lengte van 178

cm, RR 140/80, hart en longen gb, urine gb, schildklier

iets vergroot, overigens geen afwijkingen, bloed: TSH

1.8, FT4 18.1, FT3 1,8,

Ik stelde hem voor thyrax geleidelijk te vervangen door

thyreoidum (KNMP 14029634). Ik schreef een brief aan

zijn huisarts. Tijdens het 2e consult voelde de heer Y

zich veel beter, met name zijn geheugen was verbeterd.

Ik liet regelmatig bloed prikken op TSH, FT4, FT3 en

talrijke andere bepalingen, steeds voorafgaand aan een

consult.

Aanvankelijk zag ik hem na 3 maanden, later na een

half jaar en thans eens per jaar. Hij maakt het nu heel

goed. ”Zonder thyreoidum zou ik geen bedrijf meer hebben

gehad”, aldus de heer Y. Concluderend was de heer

Y ernstig belemmerd en niet in staat zijn werk te doen

met uitsluitend thyrax. Met de combinatie thyreoidum/

thyrax is de heer Y klinisch volkomen hersteld.

Dit is een type casus, waarvan ik er vele kan produceren.

 

Casus III

 

Een 36-jarige vrouw werd 3 jaar eerder behandeld met

een ‘slok’ wegens Hyperthyreoidie (Graves). Daarna

ontstond een sterke Hypothereoidie met veel overgewicht,

myxoedeem, depressie, haaruitval, gewrichtsklachten.

Zij had een overtuigende kinderwens maar werd niet

zwanger ondanks 175 mcg. thyrax.

Na instelling op combinatie thyrax met 2dd 2 grain (120

mg) thyreoidum verbeterden haar klachten en werd zij

na 2 jaar voor het eerst zwanger.

Tijdens de zwangerschap werd de dosis met 50 % verhoogd

en viel patiënte af. Inmiddels heeft zij een gezond

kind waarmee zij erg gelukkig is.

Conclusie: De radioactieve slok was te hoog gedoseerd en

patiënte is niet goed nabehandeld. Een betere instelling

van de medicatie ondersteunde de realisatie van haar

kinderwens.

 

Casus IV

 

Mevrouw Z. voelde zich ondanks 150 mcg. Thyrax toch

slecht. Met Thyreoidum knapte zij snel op, kon weer werken

en functioneren.

Helaas werd Thyreoidum door haar zorgverzekeraar

ineens niet meer vergoed.

 

Literatuur:

 

(*1) Linschoten, R. Schildklierproblemen; hypothyreoïdie. Tijdschrift

Integrale Geneeskunde 1994 10/3

(*2) Zie de voortreffelijke infomap van de patiëntenwerkgroep HYPOmaarnietHAPPY.

(*3) Barnes, B.O. Hypothyroidism: the unsuspected illness. Harper &

Row 1976 ISBN 0 690 01029

(*4) ‘Effects of Thyroxine as Compared with Thyroxine plus Triiodothyronine

in Patients with Hypothyrodism’, Buneviius R., M.D.,

Ph.D. Kaanaviius G., M.D., Ph.D., Alinkeviius R., M.D. and

Prange A.J., M.D., New England Journal of Medicine, Volume

340:424-429, Number 6, February 11, 1999.

(*5) Doctoraalonderzoek Medisch Biologe Weel K., ‘Klachten bij de

behandeling van hypothyreoïdie’, oktober 1992.

Escobar-Morreale, HF, Endocrinology 1996 Jun; 137(6):2490-

502; Only the combined treatment with thyroxine and triiodothyronine

ensures euthyreoidism in all tissues of the thyreoidectomised

rat.

Baisier, WV, Hertoghe J and Eeckhaut W, Journal of Environmental

Medicine (2000) 10, 105; Thyreoid Insufficiency. Is TSH

measurement the only Diagnostic Tool?

Durrant-Peatfield, B; The Great Thyreoid Scandal; Barons

Down Publishing ISBN 0-9544203-0-6